SEGE-2025 Raporu: Van 74. Sırada — Sosyo-Ekonomik Gelişmişlikte Alarm Zilleri Çalıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE-2025) sonuçları açıklandı.

Rapora göre Türkiye’nin gelişmişlik farkı doğu-batı ekseninde daha da derinleşti.

Van ili, bu araştırmada 81 il arasında 74. sırada yer alarak, 6. kademe kategorisinde  yani “çok düşük gelişmişlik düzeyi” grubunda değerlendirildi.

En Gelişmiş İller: İstanbul, Ankara, İzmir

SEGE-2025 listesinde ilk üç sırada yer alan iller sırasıyla:

• İstanbul (4,419)
• Ankara (2,837)
• İzmir (1,808)

Bu iller, yüksek yaşam kalitesi, sanayi üretimi, teknoloji altyapısı ve istihdam oranlarıyla Türkiye ekonomisinin merkezini oluşturuyor.

Son Sıralardaki İller: Doğu ve Güneydoğu Yine En Geride

Rapora göre listenin son sıralarında yer alan iller, bölgesel kalkınma farkının en derin olduğu şehirler oldu:

• 74. Van (-1,345)
• 75. Bitlis (-1,348)
• 76. Siirt (-1,353)
• 77. Hakkâri (-1,471)
• 78. Şırnak (-1,497)
• 79. Şanlıurfa (-1,525)
• 80. Muş (-1,797)
• 81. Ağrı (-1,826)

Bu tablo, Doğu ve Güneydoğu illerinin sosyo-ekonomik açıdan hâlâ Türkiye ortalamasının çok altında olduğunu gösteriyor.

Van ise, komşu illeri Bitlis ve Hakkâri gibi bölgelerle birlikte ülkenin en düşük gelişmişlik skoruna sahip şehirlerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Van’ın Geri Kalmışlığının Temel Nedenleri

Uzmanlara göre Van’ın 74. sırada yer almasının arkasında, eğitimden altyapıya kadar yapısal sorunlar bulunuyor:

Eğitim: Okullaşma oranı düşük, kırsal bölgelerde eğitim erişimi sınırlı.

İstihdam: Genç nüfusun büyük bölümü işsiz, özel sektör yatırımı yetersiz.

Altyapı: Kent içi ulaşım, su ve kanalizasyon altyapısı yetersiz.

Sağlık: Hastane kapasitesi ve uzman personel sayısı Türkiye ortalamasının altında.

Ekonomi: Tarım dışı üretim düşük, sanayi çeşitliliği yok denecek kadar az.

Van’ın 2011 depremi sonrası yeniden yapılanma sürecinde atılan adımların, uzun vadeli kalkınmaya dönüşememesi de sosyo-ekonomik geriliğin kalıcı hale gelmesine neden oldu.

“Bu Sonuç Tüm Kesimlerin Sorumluluğu”

Uzmanlar, Van’ın 74. sıraya gerilemesinin sadece ekonomik değil, yönetimsel bir başarısızlık olduğunu vurguluyor.

 “Van’da yıllardır süreklilik arz eden projeler yok. Seçimden seçime hatırlanan, günü kurtaran hizmetler yapılıyor. Oysa kalkınma, 10 yıllık bir vizyon ister.”

Bu tablo, Van milletvekillerinden belediye yönetimine, sanayi odasından STK’lara kadar herkesin sorumluluğu olduğunu ortaya koyuyor.

Yerel yöneticilerin, “projeyi başlatıp yarım bırakan değil, sürdürülebilir kalkınma hedefiyle çalışan bir anlayışa” yönelmesi gerektiği vurgulanıyor.

Van İçin Çözüm Önerileri

1. Eğitimde seferberlik: Kırsal okullarda kalite artırılmalı, mesleki eğitim desteklenmeli.

2. Genç istihdamı: Tekstil, turizm ve bilişim odaklı istihdam projeleri hayata geçirilmeli.

3. Altyapı yatırımları: Van şehir içi ulaşım, su, kanalizasyon ve enerji ağları güçlendirilmeli.

4. Kırsal kalkınma: Tarımsal üretim ve hayvancılık destekleri modernize edilmeli.

5. Kamu-STK iş birliği: Kalkınma planları sadece devlet eliyle değil, toplumun tüm kesimleriyle yürütülmeli.

Sonuç: Van Gelişmişlikte Türkiye’nin En Gerisinde

SEGE-2025 sonuçları, Van’ın ekonomik, sosyal ve yönetsel olarak alarm verdiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Şehrin 74. sırada yer alması, “yapısal bir kalkınma planı eksikliğinin” açık bir göstergesi.

Van’ın geleceği için artık geçici çözümler değil, bilimsel veriye dayalı, uzun vadeli kalkınma politikaları gerekiyor.

Kaynak: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – SEGE 2025 Raporu